Giới thiệu về quốc tịch UAE

Có được quốc tịch UAE từ lâu được xem là một trong những cột mốc nhập cư độc quyền nhất thế giới. Trong lịch sử, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất duy trì khung pháp luật quốc tịch rất hạn chế, gần như chỉ cấp quốc tịch theo huyết thống hoặc hôn nhân. Tuy nhiên, những thay đổi pháp luật gần đây đã chuyển đổi quy trình quốc tịch UAE, mở ra cơ hội cho nhân tài nước ngoài xuất chúng, nhà đầu tư và chuyên gia được cấp hộ chiếu Emirati.

Hướng dẫn toàn diện này trình bày các tiêu chí đủ điều kiện nhập quốc tịch Emirati, những con đường hiện có và quy trình đề cử phức tạp cần thiết để trở thành công dân UAE.

Tuyên bố miễn trừ: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành tư vấn pháp lý.

Khung pháp lý về quốc tịch Emirati

Quốc tịch UAE chủ yếu được điều chỉnh bởi Luật Liên bang số 17 năm 1972 về Quốc tịch và Hộ chiếu cùng các sửa đổi sau đó. Trong nhiều thập kỷ, luật này áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc jus sanguinis (quyền theo huyết thống).

Tháng 1 năm 2021, Chính phủ UAE đã phê duyệt những sửa đổi mang tính đột phá đối với Quy định thực thi Luật Quốc tịch và Hộ chiếu. Theo cổng thông tin Chính phủ UAE, các sửa đổi nhằm thu hút và giữ chân những người có kỹ năng, tài năng và tiềm lực tài chính đặc biệt, có thể đóng góp đáng kể cho quá trình phát triển và đa dạng hóa kinh tế của quốc gia.

Federal Authority for Identity, Citizenship, Customs and Port Security (ICP) giám sát các khía cạnh hành chính của nhập cư và quốc tịch, mặc dù việc cấp quốc tịch thực tế vẫn là hành động chủ quyền theo quyết định của nhà nước.

Sửa đổi năm 2021: Quốc tịch theo thành tích đặc biệt

Các sửa đổi năm 2021 đã tạo ra con đường dựa trên thành tích cho một số nhóm người nước ngoài. Khác với hệ thống nhập cư truyền thống ở các nước phương Tây, đây không phải là quy trình nộp đơn công khai. Ứng viên phải được Rulers' Courts, Crown Princes' Courts, Executive Councils hoặc Cabinet của UAE đề cử.

Các nhóm chính đủ điều kiện được đề cử theo diện thành tích đặc biệt gồm:

1. Nhà đầu tư

Nhà đầu tư nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong tầm nhìn kinh tế của UAE. Để đủ điều kiện được đề cử nhập quốc tịch với tư cách nhà đầu tư, đương đơn thường phải chứng minh đóng góp kinh tế đáng kể. Mức tài chính chính xác có thể thay đổi theo quyết định của cơ quan đề cử, nhưng các yêu cầu thường gặp gồm:

• Sở hữu bất động sản có giá trị đáng kể tại UAE.
• Đầu tư vốn đáng kể vào các doanh nghiệp đặt tại UAE (trên thực tế thường được nhắc đến là từ 2 triệu AED trở lên).
• Đóng góp tích cực cho nền kinh tế địa phương, chẳng hạn tạo việc làm cho cư dân và công dân UAE.
• Duy trì khoản đầu tư trong thời hạn tối thiểu nhất định.

2. Bác sĩ và chuyên gia

Chuyên gia y tế và chuyên gia lâm sàng có thể được đề cử nếu đáp ứng các tiêu chí nghề nghiệp nghiêm ngặt:

• Chuyên môn trong một lĩnh vực khoa học độc đáo hoặc lĩnh vực y tế đang có nhu cầu cao tại UAE.
• Có ít nhất 10 năm kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực chuyên môn.
• Có đóng góp khoa học được công nhận, như nghiên cứu hoặc bài viết đăng trên các tạp chí y khoa quốc tế uy tín.
• Là thành viên của các tổ chức hoặc hiệp hội danh tiếng liên quan đến chuyên ngành y khoa.

3. Nhà khoa học

Nhà khoa học thúc đẩy đổi mới và nghiên cứu có thể đủ điều kiện nếu:

• Đang tích cực nghiên cứu tại trường đại học, trung tâm nghiên cứu hoặc khu vực tư nhân.
• Có ít nhất 10 năm kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực khoa học.
• Có đóng góp đáng kể cho chuyên ngành, thể hiện qua việc giành các giải thưởng khoa học quốc tế danh giá.
• Đảm bảo nguồn tài trợ đáng kể cho nghiên cứu trong thời gian dài.
• Có thư giới thiệu chính thức từ các tổ chức khoa học được công nhận tại UAE.

4. Nhà phát minh

Nhà đổi mới tạo ra tài sản trí tuệ có giá trị có thể được đề cử nếu:

• Sở hữu một hoặc nhiều bằng sáng chế được Bộ Kinh tế UAE hoặc cơ quan cấp bằng sáng chế quốc tế được công nhận phê duyệt.
• Phát minh tạo ra giá trị gia tăng hữu hình cho nền kinh tế hoặc bối cảnh công nghệ của UAE.
• Có thư giới thiệu chính thức từ Bộ Kinh tế UAE ủng hộ việc đề cử.

5. Trí thức, nghệ sĩ và người sáng tạo

Những người làm phong phú đời sống văn hóa và nghệ thuật cũng có thể đủ điều kiện:

• Là người tiên phong trong các lĩnh vực như nghệ thuật, văn hóa, văn học hoặc lịch sử.
• Sở hữu các giải thưởng quốc tế danh giá trong lĩnh vực sáng tạo của mình.
• Có thư giới thiệu chính thức từ các cơ quan chính phủ liên quan tại UAE, chẳng hạn Ministry of Culture.

Các con đường truyền thống để nhập quốc tịch UAE

Mặc dù các sửa đổi năm 2021 tạo thêm cơ hội cho người nước ngoài, những con đường truyền thống để nhập quốc tịch Emirati vẫn được duy trì. Các con đường này chủ yếu dựa trên quan hệ gia đình và cư trú dài hạn.

Quốc tịch theo huyết thống

Cách phổ biến nhất để có quốc tịch UAE là theo quyền từ khi sinh. Theo luật UAE:

• Cha là người Emirati: Con sinh ra có cha là người Emirati tự động được xem là công dân UAE theo huyết thống, bất kể sinh trong hay ngoài UAE.
• Mẹ là người Emirati: Con có mẹ Emirati và cha nước ngoài không tự động nhận quốc tịch khi sinh. Tuy nhiên, các em có thể nộp đơn khi đạt độ tuổi nhất định, tùy điều kiện cụ thể và sự chấp thuận.
• Trẻ bị bỏ rơi: Trẻ sinh tại UAE có cha mẹ không rõ danh tính được tự động cấp quốc tịch Emirati.

Quốc tịch theo hôn nhân

Phụ nữ nước ngoài kết hôn với nam giới Emirati có thể nhận quốc tịch, nhưng quy trình đòi hỏi thời gian và tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt:

• Có con: Phụ nữ nước ngoài kết hôn với nam giới Emirati có thể nộp đơn sau tối thiểu 7 năm hôn nhân liên tục và cư trú hợp pháp tại UAE.
• Không có con: Nếu hai vợ chồng không có con, thời hạn hôn nhân và cư trú liên tục bắt buộc tăng lên 10 năm.
• Điều kiện bổ sung: Hôn nhân phải được đăng ký hợp pháp; đương đơn phải có lý lịch tư pháp trong sạch và phẩm chất tốt. Ngoài ra, quốc tịch theo hôn nhân thường yêu cầu người vợ nước ngoài từ bỏ quốc tịch gốc.

Lưu ý: Nam giới nước ngoài kết hôn với phụ nữ Emirati không nhận được quốc tịch UAE theo hôn nhân.

Nhập tịch sau 30 năm

Về lý thuyết, cư dân dài hạn có thể nhập tịch. Người nước ngoài không phải Ả Rập đã cư trú hợp pháp và liên tục tại UAE ít nhất 30 năm (trong đó ít nhất 20 năm là sau năm 1972) có thể đủ điều kiện.

Các yêu cầu gồm:

• Thông thạo tiếng Ả Rập.
• Có nguồn thu nhập hợp pháp và ổn định.
• Có lý lịch tư pháp trong sạch và danh tiếng tốt.
• Có trình độ học vấn hoặc chuyên môn mang lại lợi ích cho nhà nước.
• Sẵn sàng từ bỏ quốc tịch gốc.

Trên thực tế, con đường nhập tịch 30 năm này hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền và hiếm khi được sử dụng nếu không có sự ủng hộ ở cấp cao.

Quy trình đề cử và nhập tịch

Khác với các quốc gia có hệ thống nhập cư tính điểm, quy trình quốc tịch UAE không phải là thủ tục có thể đơn giản nộp trực tuyến. Quy trình được thẩm tra nghiêm ngặt và gồm nhiều giai đoạn xem xét của chính phủ.

Bước 1: Đề cử

Hành trình bắt đầu bằng việc đề cử. Ứng viên đủ điều kiện theo các nhóm thành tích đặc biệt phải được một cơ quan chính phủ được chỉ định đề cử. Cơ quan đó có thể là Ruler's Court, Court of a Crown Prince, Executive Council của một tiểu vương quốc hoặc Cabinet của UAE. Cá nhân không thể tự đề cử; họ phải được các cơ quan này xác định và giới thiệu dựa trên những đóng góp của mình.

Bước 2: Thẩm tra liên bang và kiểm tra an ninh

Sau khi được đề cử, hồ sơ được chuyển đến các cơ quan liên bang, trong đó có ICP, để kiểm tra lý lịch và an ninh toàn diện. Đây thường là giai đoạn dài nhất. Cơ quan chức năng sẽ xác minh mọi khai báo, hồ sơ tài chính, bằng cấp nghề nghiệp và bảo đảm ứng viên không gây rủi ro an ninh. Nếu bất kỳ tài liệu nào (chẳng hạn giấy xác nhận không có tiền án) hết hạn trong thời gian này, người được đề cử phải cung cấp bản cập nhật.

Bước 3: Phê duyệt và tuyên thệ trung thành

Nếu thẩm tra liên bang thành công và được phê duyệt cuối cùng, ứng viên sẽ được mời tuyên thệ trung thành với UAE. Người đó phải cam kết tuân thủ pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia. Sau khi tuyên thệ, người này chính thức được nhập tịch và có thể được cấp hộ chiếu Emirati cùng thẻ căn cước quốc gia.

Hai quốc tịch: Những điều cần biết

Trong lịch sử, UAE nghiêm cấm hai quốc tịch. Việc có quốc tịch Emirati đồng nghĩa với từ bỏ mọi hộ chiếu khác.

Tuy nhiên, các sửa đổi năm 2021 đã đưa ra một ngoại lệ quan trọng. Người được cấp quốc tịch theo các diện thành tích đặc biệt (nhà đầu tư, bác sĩ, nhà khoa học, người sáng tạo) nhìn chung được phép giữ quốc tịch gốc. Điều này khiến UAE trở thành điểm đến hấp dẫn đối với giới tinh hoa toàn cầu muốn duy trì mối liên hệ với quê hương.

Cần lưu ý rằng ngoại lệ về hai quốc tịch không áp dụng cho mọi nhóm. Người có quốc tịch theo hôn nhân hoặc quy trình nhập tịch tiêu chuẩn 30 năm thường vẫn phải từ bỏ quốc tịch gốc. Ngoài ra, người được đề cử phải bảo đảm pháp luật nước mình cho phép sở hữu hộ chiếu thứ hai.

Lợi ích khi sở hữu hộ chiếu Emirati

Có quốc tịch UAE mang lại nhiều lợi ích đáng kể:

• Di chuyển toàn cầu: Hộ chiếu UAE thường được xếp vào nhóm mạnh nhất thế giới, cho phép miễn thị thực hoặc xin thị thực khi đến tại phần lớn điểm đến trên toàn cầu.
• Tự do kinh tế: Công dân có quyền thành lập doanh nghiệp mà không cần nhà bảo lãnh địa phương và có thể sở hữu bất động sản ở bất kỳ đâu tại UAE mà không bị hạn chế.
• Phúc lợi xã hội: Tùy nhóm quốc tịch cụ thể, người nhập tịch có thể tiếp cận hệ thống phúc lợi xã hội vững mạnh của UAE, gồm chăm sóc y tế, trợ cấp giáo dục và hỗ trợ nhà ở.
• Ổn định: Quốc tịch mang lại sự ổn định lâu dài, không thể bị hủy bỏ tùy tiện, tại một trong những quốc gia an toàn và năng động nhất thế giới về kinh tế.

Golden Visa và quốc tịch UAE

Điều quan trọng là phân biệt Golden Visa UAE với quốc tịch UAE. Golden Visa là chương trình cư trú dài hạn (thường 5 hoặc 10 năm) dành cho nhà đầu tư, doanh nhân và nhân tài chuyên môn. Chương trình mang lại sự ổn định đáng kể và loại bỏ nhu cầu có nhà tuyển dụng bảo lãnh truyền thống, nhưng đây vẫn là thị thực. Golden Visa không cấp hộ chiếu, quyền bầu cử hay đầy đủ quyền lợi của công dân.

Tuy nhiên, sở hữu Golden Visa thường là bước đệm thực tế. Nhiều người sau này được đề cử nhập quốc tịch trước tiên xây dựng nền tảng, doanh nghiệp và danh tiếng nghề nghiệp tại UAE trong thời gian giữ Golden Visa.

Kết luận

Các tiêu chí đủ điều kiện nhập quốc tịch Emirati phản ánh tầm nhìn chiến lược của UAE: bảo tồn di sản văn hóa đồng thời tích cực thu hút những người giỏi nhất và sáng giá nhất thế giới. Dù thông qua đầu tư kinh tế lớn, nghiên cứu khoa học đột phá hay quan hệ gia đình lâu dài, các con đường nhập quốc tịch UAE đều được xác định bởi đóng góp xuất chúng và phẩm chất đáng tin cậy.

Những người mong muốn sở hữu hộ chiếu Emirati nên tập trung xây dựng một di sản giá trị có thể chứng minh trong nước. Dù quy trình phụ thuộc vào quyết định và đề cử, UAE vẫn tiếp tục tưởng thưởng những người đóng vai trò then chốt trong tương lai của quốc gia.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi có thể nộp đơn trực tiếp xin quốc tịch UAE không?

Không. Khác với nhiều quốc gia khác, UAE không có hệ thống nộp đơn mở để xin quốc tịch. Ứng viên phải được các cơ quan chính phủ cụ thể, như Rulers' Courts hoặc Cabinet, đề cử dựa trên thành tích đặc biệt hoặc tiêu chí đủ điều kiện cụ thể.

UAE có cho phép hai quốc tịch không?

Có, nhưng chỉ với một số nhóm nhất định. Theo sửa đổi năm 2021, người được cấp quốc tịch dựa trên thành tích đặc biệt (như nhà đầu tư, nhà khoa học và bác sĩ) được phép giữ quốc tịch gốc. Người nhập tịch theo hôn nhân hoặc quy định cư trú 30 năm nhìn chung không được giữ hai quốc tịch.

Nam giới nước ngoài có thể nhận quốc tịch UAE khi kết hôn với phụ nữ Emirati không?

Không. Theo luật quốc tịch UAE hiện hành, nam giới nước ngoài không nhận quốc tịch Emirati chỉ vì kết hôn với phụ nữ mang quốc tịch UAE. Tuy nhiên, phụ nữ nước ngoài có thể nhận quốc tịch khi kết hôn với nam giới Emirati, tùy yêu cầu về thời gian hôn nhân và cư trú.

Golden Visa khác quốc tịch UAE như thế nào?

Golden Visa là giấy phép cư trú có thể gia hạn trong 5 hoặc 10 năm, cho phép người nước ngoài sống, làm việc và học tập tại UAE mà không cần nhà bảo lãnh quốc gia. Quốc tịch UAE, mặt khác, cấp quốc tịch, hộ chiếu Emirati và sự hòa nhập lâu dài vào nền tảng xã hội và pháp lý của đất nước.